Gezondheid! Alles wat je moet weten over pollen en hooikoorts

Onzenatuur.be – 7-3-2021

De maand maart luidt de komst van de lente in. Getuige daarvan zijn de vele mensen met een pollenallergie, voor wie de heropleving van de natuur gepaard gaat met astma-aanvallen, rode ogen, verstopte neuzen en/of een droge hoest. Waarom gaan pollen in conflict met ons immuunsysteem? Wat zijn de effecten op ons lichaam? Kunnen we er op een natuurlijke manier mee omgaan? Alle antwoorden lees je in dit artikel! 

De dagen worden langer, de natuur komt in bloei en jong leven verschijnt. Lang leve de lente! Tenzij je last hebt van één klein detail … pollenallergie! Volgens de website van Sciensano is ongeveer 10% van alle Belgen allergisch aan berkenstuifmeel en heeft 18% hooikoorts. 

Waarom worden we allergisch aan pollen?

Slecht nieuws voor het nageslacht: de aanleg voor een allergie is erfelijk. Je hebt 25% kans op het ontwikkelen van een allergie als één van je ouders allergisch is en zelfs 80% wanneer beide ouders een allergie hebben. Bovendien zien we dat een steeds groeiend percentage van de bevolking vatbaar is voor deze aandoeningen omwille van de stijgende luchtvervuiling en de klimaatverandering, waardoor de lente steeds vroeger van start gaat. Allergieën kunnen zich ook op latere leeftijd nog ontwikkelen of aanpassen in intensiteit, bijvoorbeeld na hormonale veranderingen. Meestal zwakken ze echter af met het ouder worden, omdat ons immuunsysteem minder efficiënt reageert op externe prikkels.

Het pollenseizoen kent twee grote golven. De eerste reikt van januari-februari tot april, wanneer bomen zoals berk, els en hazelaar in bloei komen. Daarop volgt meteen de tweede golf, met de opkomst van de grassen, die pas eind september weer wegebt. In die periodes geven planten hun pollen of stuifmeel vrij, al dan niet geholpen door (soms heel verrassende) bestuivers, die in contact komen met onze luchtwegen en ogen. Het immuunsysteem van iemand met een allergie beschouwt deze onschuldige stofjes als gevaarlijk en verdedigt zich tegen de aanval door histamines af te scheiden: moleculen die inwerken op het zenuwstelsel  en het spijsverteringsstelsel. Dat veroorzaakt op zijn beurt slijmvorming, een verstopte neus of net een loopneus, tranende ogen, gezwollen slijmvliezen en/of jeuk. Nog een neveneffect van een overmaat aan histamines is dat je slaapcyclus ervan overhoop geraakt: je slaapt moeilijker in of wordt sneller wakker. Daarom schrijven dokters en allergologen antihistamines voor aan mensen met een allergie: die geneesmiddelen blokkeren de histaminereceptoren en voorkomen de allergische kettingreactie. 

Hoe bestrijd je effectief een pollenallergie?

Ten eerste is het belangrijk dat je de juiste diagnose krijgt. Met een eenvoudige huidtest of bloedafname kunnen artsen nauwkeurig bepalen op welke allergenen jouw lichaam regeert. Dat is belangrijk om de juiste behandeling te kunnen opstarten. Goed om weten: er bestaan pollenkalenders die je vertellen in welke periode welke allergenen doorheen de lucht zweven. Op de website AirAllergy.be kan je opvolgen hoeveel stuifmeelkorrels er op elk moment in de lucht zitten. Hou er rekening mee dat pollen zich vooral bij droog weer verspreiden en sneller verschijnen bij zacht lenteweer.

Wanneer de boosdoener gekend is, is de makkelijkste oplossing het nemen van antihistamines (hoewel je er ook geen mirakels van moet verwachten). Aanvullende maatregelen helpen je om toch het maximum uit dit seizoen te halen: 

  • Hou deuren en vensters gesloten, zowel van je wagen als van je huis, en ga zo weinig mogelijk naar buiten als er veel pollen in de lucht zitten. 
  • Was je haren vooraleer je naar bed gaat. 
  • Draag een bril als je makkelijk tranende ogen krijgt en een mondmasker wanneer je gevoelig bent aan een verstopte neus (in tijden van corona val je daar niet eens mee op). 
  • Laat je was niet drogen in de buitenlucht. 
  • Was je lakens zo vaak mogelijk (minstens eenmaal per week) en stofzuig regelmatig. 

Alternatieve methodes tegen hooikoorts en pollenallergie

Er worden her en der ook alternatieve manieren aangeraden om allergieën te behandelen. Volgens sommige studies kan een acupunctuurbehandeling soelaas bieden. Wie bang is van naalden, kan zich wenden tot de natuurgeneeskunde.Groot hoefblad en timoteegras zouden fantastische middelen zijn tegen stuifmeel. 

En dan zijn er nog de middeltjes uit grootmoeders tijd. Een kruidenthee van brandnetel en munt zou een zeker effect hebben, omdat de stoom en de sterke geur de neus vrijmaken en de slijmen oplossen. Ook honing helpt bij het bestrijden van een pollenallergie of hooikoorts: één eetlepel per dag zou wonderen doen. Die laatste methode is echter omstreden, want sommige bronnen raden juist aan om vooral geen honing te eten bij een allergie. Honing bevat inderdaad kleine hoeveelheden stuifmeel, maar het is onzeker of het ons immuunsysteem een boost geeft of net extra onder vuur legt. Het stuifmeel in je honing is ook niet noodzakelijk het stuifmeel waar je allergisch aan bent.

Neus.nu wordt (zonder contentbeïnvloeding) mede mogelijk gemaakt door:

HAL -banner | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
NeilMedNederland | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
Rhino Horn | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
Hikos | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
NeilMedNederland | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
Smith&Nephew | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
Viatris | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
Viatris | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
Novartis | Neus.nu | Platform van KNO-artsen