PRP bij reukverlies: nieuwe hoop voor patiënten met langdurige reukstoornissen?

Reukverlies beïnvloedt niet alleen smaak en eetlust, maar ook veiligheid, geheugen, emoties, sociale interactie en kwaliteit van leven. Veel patiënten voelen zich onbegrepen, omdat reukstoornissen van buitenaf vaak nauwelijks zichtbaar zijn.

De behandelopties zijn nog beperkt. Reuktraining blijft de basis van de behandeling, soms gecombineerd met corticosteroïden of behandeling van onderliggende neus- en sinusproblemen. Tegelijkertijd groeit internationaal de belangstelling voor een nieuwe regeneratieve techniek: Platelet-Rich Plasma (PRP).

Wat is PRP?

PRP staat voor Platelet-Rich Plasma: bloedplaatjesrijk plasma bereid uit het eigen bloed van de patiënt. Door middel van centrifugatie ontstaat een concentratie van bloedplaatjes en groeifactoren die mogelijk herstelprocessen van zenuwen en weefsels kunnen ondersteunen.
Bij olfactorische PRP-behandeling wordt dit plasma onder endoscopische begeleiding ingebracht in de reukspleet hoog in de neus, het gebied waar het reukepitheel zich bevindt. De behandeling is minimaal invasief en gebeurt onder lokale verdoving.

Werkt het echt?

Dat is waarschijnlijk de belangrijkste vraag.
De eerste internationale studies tonen voorzichtig positieve resultaten, vooral bij patiënten met langdurig postviraal reukverlies, waaronder post-COVID reukstoornissen. Sommige patiënten ervaren verbetering van hun reukfunctie in de maanden na behandeling. Internationale academische centra, waaronder Stanford University, hebben de laatste jaren eveneens interesse getoond in deze techniek. Tegelijkertijd blijft voorzichtigheid belangrijk: PRP is op dit moment nog geen volledig bewezen standaardbehandeling. Grotere studies en langere
follow-up zijn nog nodig. De behandeling is momenteel slechts beschikbaar in een beperkt aantal gespecialiseerde centra in Europa.
Dat betekent echter niet dat de behandeling geen potentie heeft. Het betekent vooral dat zorgvuldige patiëntselectie, goede diagnostiek en realistische verwachtingen essentieel blijven.

Welke beoordeling is nodig vóór PRP?

Voordat PRP wordt overwogen, is een zorgvuldige KNO-beoordeling belangrijk. Daarbij kijken we niet alleen naar de duur van het reukverlies, maar ook naar mogelijke onderliggende oorzaken.

Een goede beoordeling kan bestaan uit:

• een gedetailleerde medische voorgeschiedenis,
• neusendoscopie,
• beoordeling van eerdere behandelingen zoals reuktraining, corticosteroïden of langdurige neusspray,
• objectieve reuktesten zoals SniƯin’ Sticks of UPSIT wanneer beschikbaar en
• beeldvorming zoals CT of MRI wanneer er twijfel bestaat over structurele afwijkingen
  of andere oorzaken.

PRP is vooral bedoeld voor geselecteerde patiënten met langdurig postviraal reukverlies, bijvoorbeeld na een virale infectie, zoals COVID, waarbij standaardbehandeling onvoldoende herstel heeft gegeven en er geen duidelijke structurele oorzaak wordt gevonden. Zoals bij iedere medische behandeling blijft zorgvuldige selectie belangrijk, omdat niet iedere patiënt geschikt is voor PRP en de resultaten per individu kunnen verschillen.

Niet iedere patiënt met reukverlies is hetzelfde

Reukverlies kent veel verschillende oorzaken:

• virale infecties (zoals COVID),
• chronische sinusitis of neuspoliepen,
• eerdere operaties,
• trauma,
• neurologische aandoeningen,
• medicatie,
• veroudering of
• zeldzamere onderliggende aandoeningen.

Daarom is een goede KNO-analyse belangrijk voordat een behandeling wordt overwogen. Soms kan PRP zinvol zijn. Soms moet eerst een andere oorzaak behandeld worden. Soms is aanvullende beeldvorming nodig. En soms is terughoudendheid verstandiger. Immers: Een goede arts weet hoe hij moet behandelen. Een betere arts weet wanneer hij moet behandelen. Maar de beste artsen weten ook wanneer zij níet moeten behandelen.
In complexe of langdurige gevallen kan een second opinion bovendien helpen om de diagnose, verwachtingen en behandelopties verder te verduidelijken.

Waarom zoeken sommige patiënten behandeling buiten Nederland?

Nederland beschikt over uitstekende KNO-zorg, maar veel patiënten ervaren momenteel lange wachttijden, zeker binnen gespecialiseerde zorg rondom reukstoornissen. Daarnaast bevinden nieuwe technieken, zoals olfactorische PRP, zich nog in een vroege fase van implementatie. Voor sommige Nederlandstalige patiënten kan het daarom aantrekkelijk zijn om sneller beoordeeld te worden binnen een internationale setting in Andorra of Spanje, waar consultatie, diagnostiek en eventuele behandeling soms sneller georganiseerd kunnen worden. Binnen ANDSURGEONS proberen wij een model van specialistische zorg aan te bieden waarin directe communicatie, continuïteit van zorg en ‘’direct specialist-led care’’ centraal staan.

De toekomst van reukstoornissen

De aandacht voor reukverlies is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dat is belangrijk, omdat deze aandoeningen lange tijd onderschat zijn geweest.

Ik verwacht dat de komende jaren meer duidelijkheid zal ontstaan over:

• welke patiënten het meest profiteren van PRP,
• welke techniek het beste werkt,
• hoeveel behandelingen nodig zijn en
• hoe duurzaam het eƯect werkelijk is.

De kans is groot dat behandeling van reukstoornissen steeds persoonlijker en meer op maat gemaakt zal worden. En uiteindelijk draait goede geneeskunde precies daarom: niet de gemiddelde patiënt behandelen, maar begrijpen welke behandeling past bij het individu dat voor je zit.
Patiënten met langdurige reukstoornissen kunnen via ANDSURGEONS een specialistische beoordeling aanvragen in Andorra of Spanje.

Bron: https://andsurgeons.com

Meer informatie: Reukstoornis.