Weer ruiken en proeven na covid

Parool.nl – 7-3-2021

Eén van de opvallende symptomen bij covidpatiënten is het verlies van geur en smaak. Voor een enkeling met huisgenoten die niet zo sterk zijn in de keuken wellicht een zegen, maar voor veel anderen een heel vervelende situatie. Gelukkig herstelt dit bij de grote meerderheid weer binnen anderhalve maand.

Ondertussen leert ons dit veel over smaak. Proeven doe je nauwelijks met je tong, die slechts grof onderscheid kan maken tussen zout, zoet, bitter en zuur. Ruiken en subtiel proeven doe je met zenuwcellen in de neus die via kleine gaatjes bovenin de neusholte in verbinding staan met de hersenen. In tegenstelling tot veel andere zenuw- en hersencellen worden deze geurdetectoren elke zes weken volledig vernieuwd. Die nieuwe cellen zijn op ingenieuze wijze in staat weer verbinding met de hersenen te maken, ook na geur- en smaakverlies.

Bij een ‘gewone’ verkoudheid kan je reukvermogen ook worden beïnvloed, gewoon doordat je neus verstopt zit. Bij het coronavirus werkt het anders: dit tast direct de hulp- en steuncellen in je neus aan die de geurdetectoren beschermen en in leven houden. Hierdoor sneuvelen die geursensoren. De smaak herstelt pas als je nieuwe reuk-zenuwcellen hebt gemaakt.

Tijdens de herstelfase van de zenuwcellen kan zich het merkwaardige fenomeen voordoen dat de reuk en smaak plotseling sterk veranderd blijkt. Sommige patiënten rapporteren dat hun favoriete eten plotseling naar rotte vis smaakt of zelfs dat hun partner niet lekker meer ruikt. Dat klinkt grappig misschien, maar het is voor deze mensen natuurlijk tamelijk rampzalig. De oorzaak is waarschijnlijk dat de nieuwe reukcellen aanvankelijk de verkeerde verbindingen maken met de hersenen. Gelukkig herstelt dit na een tijdje weer en kun je opnieuw genieten van de geur van pas gebakken brood of de parfum van je vriendin.

Wat moeten mensen doen die geurproblemen blijven houden? Grappig genoeg kun je het reukvermogen een soort fysiotherapie geven door regelmatig een halve minuut krachtige geuren op te snuiven. Voor mensen met blijvende ernstige schade wordt in ons ziekenhuis zelfs experimenteel onderzoek gedaan met implantatie van stamcellen voor de zenuwen in de neus.

Er zijn ook mensen die juist extreem goed kunnen ruiken. Dit kan bijvoorbeeld door genetische mutaties in eiwitten die betrokken zijn bij het geurproces of als gevolg van hersenschade. Deze super smellers kunnen ook veel last hebben van deze eigenschap, omdat ze soms minimale transpiratie bij anderen al kunnen detecteren of straalmisselijk worden van de geur van bloemen.

Hoewel ruiken en proeven voor een belangrijk deel bijdragen aan de kwaliteit van leven, wordt weinig onderzoek gedaan naar ons geur- en smaakvermogen, zeker vergeleken met onderzoek bij andere zintuigen zoals ogen en oren. Een bril of gehoorapparaatje voor de neus zou voor sommige mensen vast een uitkomst zijn.

Neus.nu wordt (zonder contentbeïnvloeding) mede mogelijk gemaakt door:

Neuscorrectie Specialist | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
Rhino Horn | Neus.nu | Platform van KNO-artsen
~|icon_mail~|elegant-themes~|solid

E-mail